اوتیسم از چه سنی قابل تشخیص است؟ (سن تشخیص اوتیسم)

سن تشخیص اوتیسم برای خیلی از والدین یک دغدغه جدی است؛ مخصوصاً وقتی کودک در حرف زدن، تماس چشمی، واکنش به اسم یا بازی با دیگران تفاوت هایی نشان می دهد. بعضی از این تفاوت ها ممکن است بخشی از روند طبیعی رشد باشند، اما بعضی نشانه ها نیاز به بررسی تخصصی دارند. اوتیسم در بسیاری از موارد از سال های ابتدایی کودکی قابل شناسایی است، اما سن تشخیص در همه کودکان یکسان نیست. نوع علائم، شدت آن ها، روند رشد کودک و زمان مراجعه به متخصص، روی تشخیص زودتر یا دیرتر تأثیر می گذارد. در ادامه بررسی می کنیم اوتیسم از چه سنی قابل تشخیص است، چه نشانه هایی در هر سن اهمیت بیشتری دارند و چه زمانی بهتر است برای ارزیابی دقیق تر با روانپزشک کودک یا متخصص رشد مشورت کنید.

اوتیسم از چه سنی قابل تشخیص است؟

اوتیسم در برخی کودکان از حدود ۱۸ ماهگی یا حتی زودتر قابل شناسایی است، اما تشخیص دقیق تر معمولاً از حدود ۲ سالگی به بعد انجام می شود؛ زمانی که رفتار، گفتار، ارتباط و روند رشد کودک توسط متخصص بررسی شود. البته همه کودکان در یک سن مشخص تشخیص نمی گیرند، چون شدت و نوع علائم متفاوت است. بعضی کودکان از سال های اول زندگی نشانه هایی مثل واکنش کم به اسم، تماس چشمی محدود، تأخیر در گفتار یا بازی های تکراری دارند و در بعضی دیگر، علائم با ورود به مهدکودک یا مدرسه واضح تر می شود. اگر چند نشانه ارتباطی، گفتاری یا رفتاری به صورت مداوم دیده می شود، بهتر است ارزیابی کودک عقب نیفتد. مراجعه به بهترین روانپزشک کودک یا متخصص رشد کمک می کند مشخص شود این تفاوت ها مربوط به اوتیسم است یا دلایل دیگری مثل تأخیر گفتار، کم شنوایی یا تفاوت طبیعی رشد دارد.

به نقل از CDC:

ASD can sometimes be detected at 18 months of age or younger. By age 2, a diagnosis by an experienced professional can be considered reliable.

اوتیسم گاهی در ۱۸ ماهگی یا حتی زودتر قابل شناسایی است. تا ۲ سالگی، تشخیص توسط متخصص باتجربه می تواند قابل اعتماد در نظر گرفته شود.

بهترین سن تشخیص اوتیسم چه زمانی است؟

بهترین زمان برای تشخیص اوتیسم، زمانی است که والدین اولین نشانه های مداوم در گفتار، ارتباط چشمی، واکنش به اسم یا رفتارهای کودک را می بینند و قبل از عقب افتادن روند رشد، برای ارزیابی تخصصی اقدام می کنند. معمولاً از حدود ۱۸ تا ۲۴ ماهگی می توان بعضی رفتارهای کودک را دقیق تر بررسی کرد؛ مثل اینکه به اسمش واکنش نشان می دهد یا نه، تماس چشمی دارد، اشاره می کند، حرف می زند و چطور با دیگران بازی می کند. البته اگر والدین قبل از این سن هم متوجه تفاوت های واضح در رفتار یا ارتباط کودک شوند، بهتر است منتظر نمانند. بررسی زودتر کمک می کند اگر کودک به گفتاردرمانی، کاردرمانی یا پیگیری تخصصی نیاز دارد، این مسیر سریع تر شروع شود. اگر هم مشکل جدی وجود نداشته باشد، مشاوره با بهترین دکتر اوتیسم در ایران می تواند خیال خانواده را راحت تر کند و مسیر رشد کودک را روشن تر نشان دهد.

اشتباهات رایج والدین درباره سن تشخیص اوتیسم

بسیاری از والدین هنگام دیدن نشانه های مشکوک، بین نگرانی، صبر کردن و مقایسه کودک با دیگران گیر می کنند. همین موضوع گاهی باعث می شود ارزیابی تخصصی دیرتر انجام شود. چند اشتباه رایج در این مسیر عبارت اند از:

• صبر کردن بیش از حد: بعضی والدین تصور می کنند اگر کودک بزرگ تر شود، همه چیز خودبه خود بهتر می شود. در حالی که اگر چند نشانه به صورت مداوم دیده شود، بهتر است بررسی زودتر انجام شود.
• توجه فقط به حرف زدن: اوتیسم فقط با دیر حرف زدن مشخص نمی شود. تماس چشمی، واکنش به اسم، بازی با دیگران و رفتارهای تکراری هم در ارزیابی اهمیت دارند.
• مقایسه کودک با اطرافیان: اینکه کودک یکی از اقوام دیر حرف زده و بعد بهتر شده، دلیل نمی شود شرایط همه کودکان یکسان باشد.
• اعتماد به تست های آنلاین: تست های اینترنتی فقط می توانند هشدار اولیه بدهند و جای تشخیص روانپزشک کودک یا متخصص رشد را نمی گیرند.

این اشتباهات معمولاً از نگرانی والدین می آیند، نه بی توجهی. اما در موضوعی مثل اوتیسم، تصمیم درست این است که به جای حدس زدن یا صبر طولانی، کودک در زمان مناسب ارزیابی شود.

جدول سن تشخیص اوتیسم و نشانه های مهم

علائم اوتیسم در همه کودکان به یک شکل و در یک سن مشخص دیده نمی شود. جدول زیر کمک می کند والدین بدانند در هر بازه سنی، چه نشانه هایی اهمیت بیشتری دارند و چه زمانی بهتر است برای ارزیابی تخصصی اقدام کنند.

این جدول جای تشخیص پزشکی را نمی گیرد، اما می تواند به والدین کمک کند علائم را بهتر دسته بندی کنند. اگر چند نشانه به صورت همزمان و مداوم دیده می شود، بهتر است ارزیابی کودک به تعویق نیفتد.

چه زمانی برای تشخیص اوتیسم باید به روانپزشک کودک مراجعه کرد؟

برای مراجعه به روانپزشک کودک لازم نیست منتظر بمانید تا همه علائم اوتیسم شدید یا کاملاً واضح شوند. اگر چند مورد از نشانه های زیر به صورت مداوم دیده می شود، بهتر است کودک زودتر بررسی شود:

• کودک به اسم خود واکنش کمی نشان می دهد یا گاهی اصلاً واکنش ندارد.
• تماس چشمی او محدود است یا هنگام ارتباط با دیگران کمتر نگاه می کند.
• در حرف زدن، جمله سازی یا بیان خواسته هایش نسبت به همسالان تأخیر دارد.
• کمتر وارد بازی مشترک با کودکان یا اعضای خانواده می شود.
• بازی های تکراری دارد یا به بعضی وسایل، حرکت ها یا نظم خاصی وابستگی زیادی نشان می دهد.
• تغییرات کوچک در برنامه روزانه، محیط یا وسایل باعث بی قراری شدید او می شود.
• به صدا، نور، لمس، لباس یا بعضی بافت ها واکنش غیرمعمول نشان می دهد.

این نشانه ها همیشه به معنی اوتیسم نیستند، اما وقتی چند مورد با هم و به صورت ادامه دار دیده می شود، ارزیابی تخصصی اهمیت پیدا می کند. روانپزشک کودک می تواند بررسی کند که این رفتارها به اوتیسم مربوط هستند یا علت دیگری مثل تأخیر گفتار، کم شنوایی، بیش فعالی، اضطراب یا تفاوت طبیعی در روند رشد دارند.

نتیجه گیری

سن تشخیص اوتیسم در همه کودکان یکسان نیست و به نوع علائم، شدت آن ها و روند رشد کودک بستگی دارد. بعضی کودکان از سنین پایین تر نشانه هایی نشان می دهند و بعضی دیگر دیرتر تشخیص داده می شوند. مهم این است که والدین با دیدن یک علامت نگران نشوند، اما نشانه های مداوم را هم نادیده نگیرند. اگر کودک در گفتار، ارتباط چشمی، واکنش به اسم، بازی یا رفتارهای تکراری تفاوت قابل توجهی دارد، بهتر است با روانپزشک کودک یا متخصص رشد مشورت شود. ارزیابی زودتر کمک می کند مسیر درست برای پیگیری، درمان یا توانبخشی کودک سریع تر مشخص شود. اگر امکان مراجعه حضوری را ندارید از دکتر روانپزشک آنلاین مشاوره بگیرید.

سوالات متداول سن تشخیص اوتیسم

کپی لینک مقاله لینک کپی شد