برای ترک الکل چه قرصی بخوریم؟ (داروهای ترک الکل)

وقتی کسی تصمیم به ترک الکل می گیرد، یکی از اولین چیزهایی که احتمالاً جستجو می کند «قرص ترک الکل» است؛ با این تصور که شاید دارویی وجود داشته باشد که میل به نوشیدن را کم کند، علائم ترک را کنترل کند و عبور از این مرحله را ساده تر کند. اما ماجرا زمانی پیچیده می شود که با چندین داروی متفاوت روبه رو می شویم که هرکدام با هدفی جداگانه تجویز می شوند؛ یکی برای کنترل علائم روزهای اول ترک، دیگری برای کاهش میل به الکل و دارویی دیگر برای جلوگیری از مصرف دوباره. تفاوت فقط در اسم این داروها نیست؛ وضعیت جسمی فرد، شدت وابستگی و حتی مرحله ای که در آن قرار دارد می تواند انتخاب را کاملاً تغییر دهد. بنابراین قبل از اینکه بپرسیم «برای ترک الکل چه قرصی بخوریم؟»، باید بدانیم این داروها دقیقاً چه کاری انجام می دهند و چرا یک نسخه واحد برای همه وجود ندارد.

داروی ترک الکل چیست؟

داروی ترک الکل یک قرص مشخص نیست. چند گروه دارویی در درمان وابستگی به الکل کاربرد دارند؛ برخی برای کاهش میل به مصرف و کمک به حفظ پرهیز استفاده می شوند و برخی دیگر برای کنترل علائم ناشی از قطع الکل در مرحله ترک حاد به کار می روند. نالتروکسان، آکامپروسات و دی سولفیرام از داروهای تأییدشده برای درمان اختلال مصرف الکل هستند.
در نتیجه، وقتی درباره قرص ترک الکل صحبت می کنیم، ابتدا باید مشخص شود هدف از مصرف دارو چیست. فردی که تازه مصرف الکل را قطع کرده و در معرض علائم ترک قرار دارد، ممکن است به رویکرد دارویی متفاوتی نسبت به فردی نیاز داشته باشد که مرحله حاد را پشت سر گذاشته اما همچنان با میل شدید به مصرف درگیر است.

به نقل از NIAAA:

Treatment for alcohol use disorder is not ‘one size fits all.’ Different patients need different options.

درمان اختلال مصرف الکل یک روش یکسان برای همه افراد ندارد و بیماران مختلف ممکن است به گزینه های متفاوتی نیاز داشته باشند.

معرفی داروهای ترک الکل و کاربرد هرکدام

داروهایی که برای ترک الکل استفاده می شوند، عملکرد یکسانی ندارند. بعضی از آن ها به کاهش میل به مصرف یا حفظ پرهیز کمک می کنند و برخی دیگر در شرایط خاص به عنوان گزینه جایگزین در نظر گرفته می شوند. نالتروکسان، آکامپروسات و دی سولفیرام سه داروی تأییدشده FDA برای درمان اختلال مصرف الکل هستند؛ در حالی که گاباپنتین و توپیرامات ممکن است در برخی افراد به صورت off-label تجویز شوند.

نالتروکسان برای ترک الکل

نالتروکسان (Naltrexone) با مسدود کردن گیرنده های اپیوئیدی مرتبط با اثرات پاداش دهنده الکل می تواند میل به نوشیدن و احتمال مصرف سنگین را کاهش دهد. این دارو به شکل قرص خوراکی و تزریق طولانی اثر وجود دارد. مصرف داروهای اپیوئیدی و شرایط کبدی از موارد مهمی هستند که پیش از انتخاب نالتروکسان باید بررسی شوند؛ بنابراین مناسب بودن آن برای هر فرد باید توسط بهترین روانپزشک ترک الکل مشخص شود.

آکامپروسات برای ترک الکل

آکامپروسات (Acamprosate) بیشتر برای افرادی مطرح می شود که مصرف الکل را قطع کرده اند و هدف، کمک به ادامه پرهیز و کاهش احتمال بازگشت است. این دارو برای کنترل فوری علائم خطرناک ترک حاد طراحی نشده است. وضعیت عملکرد کلیه نیز در انتخاب آکامپروسات اهمیت دارد و در نارسایی شدید کلیه نباید استفاده شود.

دی سولفیرام برای ترک الکل

دی سولفیرام (Disulfiram) برخلاف نالتروکسان، مستقیماً برای کاهش میل به الکل عمل نمی کند. این دارو متابولیسم الکل را مختل می کند و در صورت نوشیدن الکل می تواند واکنش ناخوشایندی ایجاد کند؛ به همین دلیل بیشتر نقش بازدارنده از مصرف مجدد دارد. همین واکنش باعث می شود پیش از تجویز آن، شرایط جسمی بیمار و احتمال مصرف دوباره الکل به دقت بررسی شود.

توپیرامات برای ترک الکل

توپیرامات (Topiramate) در اصل برای بیماری هایی مانند تشنج و میگرن استفاده می شود، اما شواهدی از تأثیر آن بر کاهش مصرف الکل و میل به نوشیدن نیز وجود دارد. این دارو تأیید اختصاصی FDA برای درمان اختلال مصرف الکل ندارد و معمولاً زمانی مطرح می شود که داروهای اصلی مناسب نباشند یا پاسخ کافی ایجاد نکرده باشند.

گاباپنتین برای ترک الکل

گاباپنتین (Gabapentin) نیز داروی اختصاصی تأییدشده برای اختلال مصرف الکل نیست، اما در بعضی بیماران می تواند برای کاهش مصرف و برخی مشکلات همراه مورد توجه قرار گیرد. همچنین در برخی موارد ترک خفیف تا متوسط، راهنماهای بالینی آن را یکی از گزینه های قابل بررسی می دانند. اینکه گاباپنتین در مرحله ترک حاد استفاده شود یا برای ادامه درمان، به شدت علائم و شرایط بیمار بستگی دارد.

جدول مقایسه داروهای ترک الکل

مناسب ترین دارو در ترک الکل کدام است؟

یک دارو را نمی توان به عنوان مناسب ترین داروی ترک الکل برای همه معرفی کرد. انتخاب درست به این بستگی دارد که هدف، کنترل مرحله حاد ترک است یا کاهش میل و جلوگیری از بازگشت مصرف. علاوه بر آن، شرایط جسمی و دارویی هر فرد می تواند انتخاب را تغییر دهد.
پزشک معمولاً مواردی مانند این ها را در تصمیم گیری بررسی می کند:

• شدت و مدت مصرف الکل
• سابقه ترک قبلی، تشنج یا دلیریوم
• ادامه مصرف یا رسیدن به مرحله پرهیز
• هدف درمان؛ قطع کامل یا کاهش مصرف
• وضعیت کبد و کلیه
• مصرف داروها یا مواد اپیوئیدی
• بیماری های جسمی و روانی همراه
• سابقه عوارض دارویی
• توانایی فرد برای ادامه منظم درمان

پیشنهاد می کنیم اگر قصد ترک الکل را دارید یا شخصی در خانواده هست که می خواهید برای ترک به او کمک کنید ابتدا این مقاله را مطالعه نمایید.

داروهای ترک الکل چه عوارضی دارند؟

عوارض داروهای ترک الکل بسته به نوع دارو و شرایط جسمی فرد متفاوت است. برخی از این داروها ممکن است باعث تهوع، سردرد، سرگیجه، خواب آلودگی یا مشکلات گوارشی شوند. در مصرف بعضی داروها نیز وضعیت کبد یا کلیه اهمیت بیشتری دارد. دی سولفیرام در صورت مصرف همزمان با الکل می تواند واکنش شدید و ناخوشایندی ایجاد کند. بنزودیازپین ها نیز ممکن است باعث خواب آلودگی و کاهش سطح هوشیاری شوند. به همین دلیل پزشک هنگام انتخاب دارو، علاوه بر اثر درمانی، عوارض و تداخل های احتمالی آن را هم بررسی می کند.

آیا داروی ترک الکل با داروهای دیگر تداخل دارد؟

بله، بعضی از داروهای ترک الکل می توانند با داروهای دیگر تداخل داشته باشند و همین موضوع یکی از دلایلی است که انتخاب آن ها باید با بررسی پزشک انجام شود. برای مثال، نالتروکسان می تواند اثر داروهای اپیوئیدی را مختل کند و دی سولفیرام نیز با برخی داروها و البته خود الکل تداخل مهمی دارد. علاوه بر این، وضعیت کبد و کلیه می تواند روی نحوه اثر یا دفع بعضی داروها تأثیر بگذارد. به همین دلیل لازم است پزشک قبل از تجویز، از تمام داروهای مصرفی فرد، حتی داروهای بدون نسخه و مکمل ها، اطلاع داشته باشد.

آیا دارو به تنهایی برای ترک الکل کافی است؟

خیر. دارو می تواند به کاهش میل به الکل، کنترل برخی علائم ترک و کاهش احتمال بازگشت به مصرف کمک کند، اما معمولاً تمام درمان به دارو محدود نمی شود. علت وابستگی، الگوی مصرف، شرایط روانی و محرک هایی که فرد را به نوشیدن دوباره سوق می دهند نیز باید در روند درمان بررسی شوند. به همین دلیل، در بسیاری از افراد دارودرمانی در کنار مشاوره، روان درمانی، پیگیری پزشکی و حمایت خانواده نتیجه بهتری دارد. حتی بعد از عبور از مرحله حاد ترک نیز ادامه مراقبت اهمیت دارد، چون کنترل علائم اولیه لزوماً به معنای برطرف شدن کامل وابستگی نیست.

جمع بندی

داروهای ترک الکل می توانند به کاهش میل به مصرف، کنترل علائم ترک و جلوگیری از بازگشت کمک کنند، اما یک داروی ثابت برای همه مناسب نیست. انتخاب دارو به مرحله ترک، شدت وابستگی و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. به همین دلیل مصرف دارو باید با نظر پزشک انجام شود و معمولاً در کنار مشاوره و پیگیری درمانی نتیجه بهتری دارد.

سوالات متداول درباره داروهای ترک الکل

کپی لینک مقاله لینک کپی شد