154 
انتخاب نوشیدنی برای بیمار سرطانی شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما وقتی اشتها کم می شود، مزه غذاها تغییر می کند یا عوارض درمان شروع می شود، همین انتخاب ساده می تواند به یک چالش واقعی تبدیل شود. از طرفی در اینترنت فهرست های زیادی از آبمیوه ها، دمنوش ها و نوشیدنی های به اصطلاح «ضدسرطان» دیده می شود؛ اما آیا واقعاً همه آن ها برای بیمار مناسب اند؟ بهترین نوشیدنی برای بیماران سرطانی لزوماً همان چیزی نیست که بیشتر درباره آن تبلیغ می شود. بعضی نوشیدنی ها ممکن است در یک شرایط خاص مفید باشند و در شرایط دیگر محدود شوند. در ادامه بررسی می کنیم کدام نوشیدنی ها می توانند در برنامه غذایی بیمار جای بگیرند و انتخاب آن ها باید بر چه اساسی انجام شود.
فهرست عناوین
- 1 آیا آبمیوه برای بیماران سرطانی مفید است؟
- 2 انتخاب نوشیدنی برای بیماران سرطانی به چه عواملی بستگی دارد؟
- 3 چه نوشیدنی هایی ممکن است برای بیماران سرطانی مناسب باشند؟
- 4 دمنوش برای بیماران سرطانی مناسب است؟
- 5 چه نوشیدنی هایی ممکن است برای بعضی بیماران مناسب نباشند؟
- 6 چرا برنامه نوشیدنی بیماران سرطانی باید اختصاصی باشد؟
- 7 جمع بندی
- 8 سوالات متداول بهترین نوشیدنی برای بیماران سرطانی
آیا آبمیوه برای بیماران سرطانی مفید است؟
آبمیوه می تواند در برنامه غذایی بعضی بیماران سرطانی جای داشته باشد، اما انتخاب آن باید با شرایط بیمار هماهنگ باشد. آبمیوه ها مقداری مایعات، انرژی، ویتامین و مواد معدنی مورد نیاز بدن را تأمین می کنند، بااین حال معمولاً فیبر کمتری نسبت به میوه کامل دارند و برخی از آن ها قند بالایی دارند. علاوه بر این، بعضی آبمیوه ها در شرایط خاص ممکن است انتخاب خوبی نباشند؛ برای مثال، آبمیوه های اسیدی در فردی که دچار زخم یا التهاب دهان است می توانند باعث سوزش و ناراحتی شوند. در بیماران مبتلا به دیابت یا افرادی که محدودیت غذایی دارند نیز مقدار و نوع آبمیوه اهمیت بیشتری پیدا می کند. آب هویج، آب انار، آب چغندر و سایر آبمیوه های طبیعی ممکن است بخشی از رژیم غذایی باشند، اما هیچ کدام درمان سرطان محسوب نمی شوند. به همین دلیل بهتر است نوع و مقدار مصرف آبمیوه توسط پزشک یا متخصص تغذیه سرطان مشخص شود.
انتخاب نوشیدنی برای بیماران سرطانی به چه عواملی بستگی دارد؟
انتخاب نوشیدنی مناسب افراد سرطانی فقط به نام نوشیدنی بستگی ندارد. قبل از تنظیم برنامه غذایی معمولاً مجموعه ای از شرایط بیمار باید بررسی شود، از جمله:
- نوع سرطان
- مرحله بیماری
- نوع درمان سرطان
- شیمی درمانی، پرتودرمانی یا جراحی
- داروهای مصرفی
- میزان کاهش یا افزایش وزن
- اشتها و مقدار غذای دریافتی
- تهوع و استفراغ
- اسهال یا یبوست
- زخم و التهاب دهان
- اختلال بلع
- وضعیت کلیه و کبد
- دیابت و سایر بیماری های زمینه ای
- نتایج آزمایش ها
- میزان مایعات مورد نیاز بدن
به همین دلیل ممکن است حتی دو بیمار مبتلا به یک نوع سرطان نیز برنامه غذایی یکسانی نداشته باشند.
چه نوشیدنی هایی ممکن است برای بیماران سرطانی مناسب باشند؟
بعضی نوشیدنی ها می توانند در برنامه غذایی بیماران مبتلا به سرطان جای داشته باشند، اما مناسب بودن آن ها به نیازهای فردی بیمار بستگی دارد.
- آب و مایعات ساده: آب یکی از منابع اصلی تأمین مایعات بدن است. بااین حال، سرطان یا درمان های آن می توانند شرایطی مانند تهوع، استفراغ، اسهال و مشکل بلع ایجاد کنند که دریافت مایعات را دشوار می کنند. برخی بیماران نوشیدن حجم کم مایعات در دفعات بیشتر را راحت تر تحمل می کنند. میزان مورد نیاز نیز باید با شرایط جسمی و نظر تیم درمان هماهنگ شود.
- اسموتی و نوشیدنی های مغذی: وقتی بیمار غذای کافی دریافت نمی کند یا وزن او کاهش یافته است، ممکن است نوشیدنی هایی که علاوه بر مایعات، انرژی و پروتئین نیز دارند در برنامه غذایی قرار گیرند. NCIنیز نوشیدنی های مغذی، اسموتی ها و برخی مکمل های خوراکی را از گزینه هایی می داند که در شرایط خاص می توانند به افزایش دریافت مواد مغذی کمک کنند. اما ترکیب یک اسموتی برای همه بیماران یکسان نیست. برای مثال، وجود دیابت، بیماری کلیوی، اسهال یا اختلال بلع می تواند ترکیبات مناسب آن را تغییر دهد.
- شیر و نوشیدنی های لبنی: شیر و فرآورده های لبنی پاستوریزه می توانند در صورت تحمل بیمار، بخشی از انرژی و پروتئین مورد نیاز را فراهم کنند. بااین حال، برخی بیماران در طول درمان ممکن است دچار مشکلات گوارشی یا عدم تحمل بعضی مواد غذایی شوند. در چنین شرایطی ممکن است متخصص تغذیه گزینه دیگری را جایگزین کند.
- آبمیوه: آبمیوه نیز برای همه بیماران ممنوع یا ضروری نیست. مقدار و نوع آن باید متناسب با برنامه غذایی بیمار انتخاب شود. برای مثال، در فردی که زخم دهان دارد، آبمیوه های اسیدی مانند پرتقال، لیمو و گریپ فروت ممکن است باعث تحریک بیشتر دهان شوند. آبمیوه همچنین نباید به عنوان یک «درمان طبیعی سرطان» معرفی شود
دمنوش برای بیماران سرطانی مناسب است؟
دمنوش ها نیز باید با احتیاط بیشتری بررسی شوند. طبیعی بودن یک گیاه به این معنی نیست که در کنار تمام داروهای سرطان بی خطر است. برخی گیاهان، عصاره ها و مکمل های گیاهی می توانند با داروها تداخل داشته باشند یا روی جذب و متابولیسم آن ها اثر بگذارند. به همین دلیل اگر بیمار قصد دارد یک دمنوش یا فرآورده گیاهی را به طور منظم مصرف کند، بهتر است نام و ترکیبات آن را با متخصص تغذیه یا داروساز خود بررسی کند.
چه نوشیدنی هایی ممکن است برای بعضی بیماران مناسب نباشند؟
فهرست ثابتی از نوشیدنی های ممنوع برای تمام بیماران وجود ندارد، اما بعضی گزینه ها در شرایط خاص نیاز به احتیاط بیشتری دارند:
- نوشیدنی های الکلی
- آبمیوه های غیرپاستوریزه در برخی بیماران
- نوشیدنی های اسیدی هنگام زخم دهان
- نوشیدنی های بسیار شیرین در بعضی شرایط متابولیک
- دمنوش ها و عصاره های گیاهی بدون بررسی تداخل دارویی
- نوشیدنی های موسوم به «سم زدا» یا «درمان کننده سرطان»
- گریپ فروت یا آب گریپ فروت در صورت وجود تداخل با داروهای مصرفی
وجود یکی از این موارد به معنی ممنوع بودن قطعی آن برای تمام بیماران نیست؛ داروها و وضعیت بالینی فرد باید بررسی شوند.
چرا برنامه نوشیدنی بیماران سرطانی باید اختصاصی باشد؟
نیاز تغذیه ای یک بیمار ممکن است حتی در مراحل مختلف درمان تغییر کند. نوشیدنی ای که در ابتدای درمان قابل تحمل بوده، ممکن است با ایجاد تهوع، زخم دهان یا مشکلات گوارشی دیگر مناسب نباشد. نوع سرطان و محل درگیری نیز اهمیت دارد. برای مثال، بیماری که درگیر مشکلات بلع است با بیماری که عمدتاً کاهش اشتها دارد، نیازهای یکسانی ندارد. به همین دلیل متخصص تغذیه برنامه را براساس وضعیت فعلی بیمار تنظیم می کند و در صورت تغییر شرایط، آن را نیز تغییر می دهد. اگر می خواهید اهمیت تغذیه و سرطان را بدانید حتما این مقاله را مطالعه کنید.
جمع بندی
برای انتخاب نوشیدنی مناسب بیماران سرطانی بهتر است به جای دنبال کردن یک فهرست عمومی، شرایط خود بیمار بررسی شود. آب، شیر، آبمیوه، اسموتی یا نوشیدنی های تغذیه ای ممکن است در برنامه بعضی افراد قرار بگیرند، اما نوع و مقدار مناسب آن ها به شرایط بالینی و تغذیه ای بیمار بستگی دارد.
در طول درمان سرطان، تغییر وزن، اشتها، عوارض گوارشی، داروها و نتایج بررسی های پزشکی می توانند این نیاز را تغییر دهند. به همین دلیل برنامه تغذیه و مایعات بهتر است با نظر پزشک و متخصص تغذیه تنظیم شود.
سوالات متداول بهترین نوشیدنی برای بیماران سرطانی
بهترین نوشیدنی برای بیمار سرطانی چیست؟
یک نوشیدنی ثابت برای همه بیماران وجود ندارد. انتخاب مناسب به نوع سرطان، مرحله بیماری، درمان، داروها، وضعیت تغذیه ای و عوارض بیمار بستگی دارد.
بیمار سرطانی که اشتها ندارد چه بنوشد؟
ابتدا باید میزان کاهش دریافت غذا و وضعیت وزن بررسی شود. در صورت نیاز، متخصص تغذیه ممکن است نوشیدنی های دارای انرژی و پروتئین را در برنامه بیمار قرار دهد.
آیا آب هویج برای بیماران سرطانی مفید است؟
آب هویج می تواند برای بعضی افراد بخشی از رژیم غذایی باشد، اما درمان سرطان محسوب نمی شود و مصرف آن برای تمام بیماران ضروری یا مناسب نیست.
آیا دمنوش برای بیماران سرطانی مناسب است؟
بستگی به نوع دمنوش و داروهای بیمار دارد. برخی ترکیبات گیاهی می توانند با داروها تداخل داشته باشند، بنابراین مصرف منظم آن ها بهتر است با تیم درمان بررسی شود.
